Το κενό που κοχλάζει

Το γεμάτο κενό -Από τον Αϊνστάιν στην Κβαντική Φυσική 

Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ

 Το κενό στη φιλοσοφία του Δημόκριτου*

Σήμερα η αντίληψη της κοινωνίας για το κενό γεννιέται και διαμορφώνεται μέσω των ποικίλων ερεθισμάτων που προκύπτουν από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Το γεγονός αυτό οδηγεί την ανθρώπινη αντίληψη στο να το ταυτίζει με την έννοια του στατικού και άδειου μαθηματικού και φυσικού χώρου.

Η άποψη αυτή δεν έβρισκε σύμφωνους τους αρχαίους Έλληνες φυσικούς φιλοσόφους. Έτσι οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν το κενό κάτι εντελώς υπαρκτό και άσχετο με την έννοια του άδειου. Όπως αναφέρει και ο Αριστοτέλης στα Φυσικά:

Ζούμε σ’ ένα matrix…η ανατροπή είναι ζήτημα χρόνου - Συνέντευξη με τον Μάνο Δανέζη

Eπίκουρος καθηγητής Αστροφυσικής, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες άρθρα στον Τύπο, εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες, διαθέτει ένα πλούσιο συγγραφικό έργο βιβλίων Φυσικής, Αστροφυσικής Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θετικών Επιστημών αλλά και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Τα τελευταία χρόνια οι ρηξικέλευθες απόψεις του γίνανε γνωστότερες από τις τηλεοπτικές σειρές «Το Σύμπαν που αγάπησα» και «Έτσι βλέπω τον κόσμο» στην ΕΤ3, όπου υπήρξε (μαζί με τον Δρ Ε. Θεοδοσίου) παρουσιαστής και επιστημονικός υπεύθυνος. Παρακολουθώντας τον, δεν ξέρω να σας πω αν είναι «ταπεινο-εκκεντρικός», «φευγάτος», ή και υπερ-ευφυής ως επιστήμονας αλλά σίγουρα βαδίζει στον δικό του ρυθμό, προσπαθώντας να μας αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Ο λόγος για τον Μάνο Δανέζη.

Συνέντευξη του Δρ. Μάνου Δανέζη

Ο Δρ. Μάνος Δανέζης, καθηγητής Αστροφυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, είναι μέλος της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης, της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας, της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών και της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Πολυγραφότατος ο ίδιος, έχει δημοσιεύσει πάνω από 60 πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες σε διεθνή αστρονομικά περιοδικά, εκατοντάδες άρθρα στον ελληνικό ημερήσιο Τύπο, καθώς και βιβλία σχετικά με την Αστροφυσική, την Ιστορία και Φιλοσοφία των Επιστημών. Με τον τίτλο «το Σύμπαν που αγάπησα», έκανε επίσης μια πολύ επιτυχημένη σειρά εκπομπών στην ΕΤ-3.Έγινε φυσικός για να λύσει δικά του ερωτήματα, ενώ θεωρεί ότι οι επιστήμονες πρέπει «να έχουν ανοικτό μυαλό και να λένε την αλήθεια». Εξάλλου, όπως ο ίδιος πιστεύει, ο επιστήμονας οφείλει να λέει στον κόσμο μόνο αυτά που μπορεί να αποδείξει.

Μετά το CERN δεν θα είναι τίποτα το ίδιο στην κοινωνία

  Ο έναστρος ουρανός είναι η φοβερή απόδειξη της ελληνικής ρίζας του ευρωπαϊκού πολιτισμού

Στις 14 Φεβρουαρίου του 2000 ένα αμερικανικό διαστημικό όχημα προσέγγισε τον αστεροειδή Έρωτα. Συγκρατήστε την ημερομηνία: 14 Φεβρουαρίου. Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Ίσως κάποιοι χαμογελάσουν. Οι ρομαντικοί γλυκερά, οι ρεαλιστές ειρωνικά. Όμως αυτό το «ραντεβουδάκι» στο Διάστημα έγινε 14 Φεβρουαρίου διότι οι επιστήμονες ήθελαν να τραβήξουν την προσοχή των πολιτικών και των χορηγών. Με μια λέξη: μάρκετινγκ.

Δημόκριτος και σύγχρονη κοσμολογία

Ο Δημόκριτος ( 470 ή 460 - περ. 370 π.Χ)  γεννήθηκε στα Άβδηρα της Θράκης και ήταν μαθητής του Λεύκιππου, που πρώτος συνέλαβε την θεωρία περι ατόμων.Υπήρξε πολυμαθέστατος και πολυταξιδευμένος και παραδόξως δεν εκτιμήθηκε στην Αθήνα.Έγραψε πάνω απο 60 συγγράμματα. Ηθικά, φυσικά, μαθηματικά, τεχνικά, μουσικά και άλλα.Δυστυχώς κανένα έργο του δεν διασώθηκε πλήρες παρα μόνο αποσπάσματα.Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τα επιτεύγματα της σύγχρονης τεχνολογίας στηρίχτηκαν στους δύο μεγάλους θετικοεπιστήμονες της αρχαιότητας καθώς όπως θα δείτε η ταύτιση των απόψεων τους με την σύγχρονη φυσική και κοσμολογία είναι παραπάνω απο εκπληκτική.

Το μεγάλο πείραμα της ελπίδας

Επειτα από χρόνια επίπονων προσπαθειών, επιτυχιών και αποτυχιών, άρχισε να εξελίσσεται το μεγάλο πείραμα στο CERN, τα αποτελέσματα του οποίου μέλλουν να αλλάξουν τα ευρύτερα πολιτισμικά δεδομένα μας.

 Πέρα όμως από τα τεχνικά και επιστημονικά δεδομένα, που ίσως λίγοι έως ελάχιστοι αντιλαμβάνονται, αυτό που ενδιαφέρει τον μέσο πολίτη είναι να πάρει σαφείς απαντήσεις σε μια σειρά κατανοητών ερωτημάτων, αμφιβολιών και φόβων που έχουν διατυπωθεί σε σχέση με το πείραμα αυτό.  

Tου Μάνου Δανέζη